Buty zawodowe do pracy
Buty zawodowe to obuwie do pracy na równych, gotowych posadzkach, wyróżnione oznaczeniem O i konstrukcją bez ochronnego podnoska. Sprawdzają się podczas chodzenia między stanowiskami w hali, magazynie lub przy montażu, gdzie liczy się swoboda ruchu na wykończonej podłodze.
Buty robocze zawodowe wybiera się nie dla oszczędności, tylko dla lżejszej konstrukcji: brak podnoska daje swobodniejsze zginanie stopy przez całą zmianę, o ile na stanowisku nic nie grozi palcom. Występują tu kategorie OB i O4, a ich oznaczenia warto odczytywać przy konkretnym modelu. Odzież, rękawice robocze i ochronę oczu do tego samego stanowiska skompletujesz w naszej hurtowni artykułów bhp.
Hala, montaż i logistyka na równych podłogach
W hali produkcyjnej i przy montażu na gotowej posadzce buty zawodowe odpowiadają pracy wykonywanej w ciągłym ruchu, bez zagrożenia spadającymi ciężkimi przedmiotami nad stopą. Na stanowiskach kompletacji oraz w logistyce wewnętrznej ich zastosowanie wiąże się z chodzeniem po wyznaczonych, równych ciągach pieszych. Lekki warsztat także może być właściwym miejscem, gdy podłoga jest uporządkowana i nie ma ostrych odpadów mogących przebić podeszwę.
Przy powierzchniach, na których występuje ryzyko poślizgu, sens ma sprawdzenie oznaczenia SRA albo SR przy danym fasonie, ponieważ odnoszą się one do określonych badań poślizgu. W cieplejszej pracy wewnątrz buty robocze letnie pozwalają porównać sezonowe fasony, zachowując dobór do warunków stanowiska. Gdy przez zmianę dominuje chodzenie po hali, lekkie buty robocze kierują uwagę na warianty o mniej masywnej konstrukcji. Oznaczenie FO jest natomiast osobną informacją o materiale podeszwy w znormalizowanej próbie paliwowej.
FO oraz badania poślizgu SRA i SR
FO informuje o wyniku materiału podeszwy w znormalizowanej próbie paliwowej. Symbol ten dotyczy wyłącznie materiału podeszwy, a nie cholewki ani całego buta. FO nie opisuje przyczepności na oleju przemysłowym, smarach ani innych rozlanych substancjach.
Oznaczenia związane z poślizgiem
SRA jest symbolem ze starszego wydania i odnosi się do badania na płytce ceramicznej pokrytej roztworem NaLS/SLS. SR oznacza dodatkową odporność na poślizg według wydania 2022, badaną na płytce ceramicznej z gliceryną. Brak SR nie przesądza o braku podstawowej odporności na poślizg w obuwiu z nowszego wydania normy.
EN ISO 20347 określa obuwie zawodowe do pracy
EN ISO 20347 określa wymagania podstawowe i dodatkowe dla obuwia zawodowego do użytku w pracy, oznaczonego symbolem O. Dla kupującego jest to punkt odniesienia przy odczytywaniu kategorii oraz dodatkowych symboli umieszczonych na konkretnym wyrobie. Jeżeli po sprawdzeniu oznaczeń potrzebne jest porównanie bardziej otwartej konstrukcji, sandały robocze pokazują inny fason do pracy na gotowych podłogach.
Rola EN ISO 20344
EN ISO 20344 opisuje metody badania obuwia oraz wymagania dotyczące całego wyrobu i jego elementów, między innymi wierzchu, podszewki, języka, podpodeszwy i podeszwy. Trwałe oznakowanie zawiera odniesienie do normy, a także symbole właściwości lub kategorię. Pełny zapis na obuwiu pozwala odnieść deklarowane cechy do właściwego modelu.
Podeszwa, pięta i oznakowanie w obuwiu zawodowym
Konstrukcję najlepiej oceniać przez elementy, które odpowiadają za sposób używania obuwia oraz zapisane oznaczenia. Przy porównaniu sposobu zakładania buty robocze bez sznurówek pomagają zestawić fasony zapinane inaczej, bez pomijania informacji na oznakowaniu.
- Podeszwa: oznaczenie FO, jeśli występuje przy modelu, odnosi się do materiału podeszwy w znormalizowanej próbie paliwowej.
- Część piętowa: kategoria O4 obejmuje zamkniętą konstrukcję pięty oraz absorpcję energii w tym obszarze; OB żadnej z tych cech nie deklaruje.
- Oznakowanie: nieścieralny i czytelny zapis identyfikuje wyrób przez rozmiar, numer obuwia, oznaczenie typu, producenta, datę produkcji oraz odniesienie do normy i kategorii.
Dobór modelu OB lub O4 do zagrożeń stanowiska
Dobór zaczyna się od warunków stanowiska, a dopiero potem przechodzi do kategorii i dodatkowych symboli na wybranym obuwiu.
- Oceń zagrożenie dla palców — przy możliwości uderzenia albo ściskania przez ciężki przedmiot potrzebne jest obuwie z ochroną palców; buty robocze damskie z blachą prowadzą do fasonów przeznaczonych do takiego kryterium.
- Sprawdź podłoże pod stopą — tam, gdzie występują gwoździe lub ostre odpady, potrzebny jest wyrób z wkładką odporną na przebicie, dlatego buty robocze S1P stanowią właściwy kierunek dalszego porównania.
- Wybierz kategorię zawodową — OB jest kategorią podstawową, natomiast O4 obejmuje zamknięty obszar pięty, absorpcję energii w części piętowej i antyelektrostatyczność, która pomaga rozpraszać gromadzące się ładunki statyczne.
- Odczytaj symbole dodatkowe — FO, SRA i SR należy odnosić do konkretnego modelu oraz warunków jego pracy; przy wodzie, deszczu lub mokrym podłożu buty robocze wodoszczelne pozwalają przejść do osobnego kryterium doboru.
Rozmiar i dopasowanie butów do pracy
Numeracja zależy od producenta i modelu, dlatego rozmiar sprawdzaj w tabeli konkretnego buta, a dopasowanie oceniaj podczas chodzenia po równej powierzchni.
- Długość stopy: rozmiar dobiera się do rzeczywistej długości stopy, pozostawiając miejsce potrzebne przy naturalnym ruchu palców.
- Skarpeta robocza: grubsza warstwa pod stopą i wokół pięty zmienia odczucie dopasowania, dlatego przymiarka powinna uwzględniać planowany sposób noszenia.
- Pięta: unoszenie pięty podczas chodzenia wskazuje na brak stabilnego trzymania stopy przez fason.
- Wariant zakupowy: po ustaleniu rozmiaru buty robocze damskie i buty robocze męskie ułatwiają dalsze przeglądanie fasonów uporządkowanych według tego kryterium.
Kiedy oznaczenie wystarcza, a kiedy trzeba innego obuwia
Oznaczenia pomagają dobrać obuwie do opisanych warunków, lecz każde z nich ma własny zakres.
Warunki, które mieszczą się w znaczeniu symbolu
- Przy wymaganiu dotyczącym materiału podeszwy oznaczenie FO wskazuje wynik znormalizowanej próby paliwowej odnoszącej się właśnie do tego elementu.
- Na powierzchniach, dla których znaczenie ma wynik określonego badania poślizgu, symbole SRA albo SR wskazują zakres opisany dla danego modelu.
- W pracy na równej, gotowej posadzce kategoria O4 wnosi zamknięty obszar pięty, absorpcję energii w części piętowej i antyelektrostatyczność.
Ryzyka wymagające innego rodzaju obuwia
- Rozlany olej przemysłowy, smary, benzyna, rozpuszczalniki i kwasy wykraczają poza informację FO, ponieważ symbol nie opisuje odporności całego buta ani przyczepności na oleju; przy stale mokrym podłożu właściwym kierunkiem są kalosze.
- Stanowisko z wymaganiami ESD potrzebuje odrębnej deklaracji, gdyż antyelektrostatyczność O4 nie określa zastosowania w takiej strefie; modele z taką deklaracją zbiera kategoria buty antyelektrostatyczne.
- Ryzyko spadania ciężkich przedmiotów na palce lub przebicia przez ostre elementy wymaga innej klasy obuwia niż zawodowa kategoria O.
- Prace przy spawaniu wymagają osobno przeznaczonego obuwia, dlatego buty spawalnicze są właściwym kierunkiem dla tego rodzaju stanowiska.
Kontrola oznakowania i stanu obuwia zawodowego
Stan obuwia warto oceniać regularnie, zwłaszcza gdy jest używane codziennie na stanowisku pracy.
- Czytelność oznakowania: zapis powinien pozostawać nieścieralny i czytelny, aby można było odczytać rozmiar, oznaczenie typu, numer normy oraz kategorię lub symbole właściwości.
- Podeszwa: pęknięcia, rozwarstwienia i wyraźne zużycie bieżnika są sygnałem do oceny dalszej przydatności obuwia do pracy.
- Część piętowa: uszkodzenie konstrukcji pięty wymaga oceny przed dalszym użyciem obuwia.
- Elementy obuwia: stan wierzchu, podszewki, języka, podpodeszwy i podeszwy należy oglądać razem, ponieważ tworzą one całość użytkowanego wyrobu.